Stara i nowa antropologia

Pomysły, by legalizować związki homoseksualne (a dokładniej, nadawać im prawa analogiczne do małżeństw), dotarły już do Polski. Kolejni politycy, dziennikarze, etycy, filozofowie zaczynają włączać się w walkę o, jak to nazywają, równouprawnienie osób homoseksualnych. Problem w tym, że w istocie jest to nie tyle walka o czyjeś prawa, ile walka z tradycyjną koncepcją człowieka, społeczeństwa i stosunku do Boga, próba zastąpienia ich czymś nowym.

Świetnie widać to już przy pierwszych rozmowach ze zwolennikami nowych rozwiązań prawnych. Mniej lub bardziej otwarcie stawiają oni bowiem tezę, że homoseksualista w swojej najgłębszej istocie jest określony przez własną orientację seksualną, a zatem, że prezentuje inny typ człowieczeństwa. Nie można oddzielić bycia człowiekiem od bycia homoseksualistą. To określa ich sposób bycia - przekonywała mnie dr Magdalena Środa w jednym z programów radiowych.

Mężczyzną i kobietą stworzył ich

Tradycyjną, judeochrześcijańską antropologię wyraża już księga Rodzaju. Gdy Bóg stworzył człowieka, na podobieństwo Boga stworzył go; stworzył mężczyznę i niewiastę (Rdz. 5, 1-2). Co oznaczają te słowa? Już komentarze rabiniczne stawiały sprawę jasno: oznacza to, że pełnia człowieczeństwa to męskość i kobiecość razem. Ani mężczyzna, ani kobieta nie są w pełni człowiekiem, nie wyczerpują pełni człowieczeństwa. Doskonale przedstawiają to żydowskie midrasze, według których Adam (człowiek) stworzony został jako androgyn - byt pełnia: kobieta i mężczyzna jednocześnie. Dopiero później Bóg rozdzielił tę pierwotną jedność. Do pełni niezbędne jest jego ponowne zjednoczenie, małżeństwo - a w konsekwencji rodzina. Tylko wtedy, gdy mężczyzna zjednoczony jest ze swoją żoną, może być nazwany człowiekiem - wskazuje Talmud. Chrześcijaństwo przyjęło tę głęboką prawdę o zasadniczej niepełności jednej tylko płci, odrzucając jednak swoistą deprecjację celibatu czy samotności. Jezus Chrystus w Ewangelii Mateusza mówi o małżonkach - kobiecie i mężczyźnie: już nie są dwoje, lecz jedno ciało (19, 6). Małżeństwo - związek mężczyzny i kobiety jest więc wzorem prawdziwej jedności, obrazem jedności między Chrystusem a Kościołem.

Związek dwóch mężczyzn lub dwóch kobiet nigdy taką jednością stać się nie może. Podwojenie męskości czy kobiecości - nie daje pełni. Równouprawnienie związków homoseksualnych oznacza więc w swojej istocie zanegowanie rozumienia związku kobiety i mężczyzny, jako obrazu i podobieństwa stwarzającego Boga, czy jako znaku jednoczącej mocy i miłości Boga. Małżeństwo - gdy uzna się, że może być ono związkiem osób jednej płci - traci moc bycia symbolem zjednoczenia przeciwieństw, pojednania różnorodności czy wręcz bycia ułomnym symbolem jedności właściwej Trójcy Świętej.

Uznanie "związków jednopłciowych" za równoważne małżeństwu oznacza więc z konieczności odrzucenie biblijnego widzenia człowieka, jako z definicji potrzebującego dopełnienia w jakimś "innym Ty" (w sferze ludzkiej ta inność oznacza po prostu drugą płeć), albo - delikatniej poznawczo (choć w gruncie rzeczy oznacza to pogardę dla osób homoseksualnych) - uznanie, że w przeciwieństwie do heteroseksualnej większości potrzebującej dopełnienia w osobie innej płci - homoseksualista potrzebuje podwojenia swojej płci - jest więc w swojej dialogicznej, potrzebującej dopełnienia istocie kimś innym niż heteroseksualista. Antropologicznie więc w miejsce biblijnego mężczyzną i kobietą stworzył ich należałoby postawić "homo i heteroseksualistą stworzył ich".

Dziedzictwo niewierności

Drugim założeniem tkwiącym u podstaw walki o "prawa homoseksualistów" jest odrzucenie zasady wierności i czystości. Działacze gejowscy uznają prawo do seksu i związanej z nim możliwości trwania w mniej lub bardziej trwałych związkach za fundamentalne prawo człowieka. Czystość, wierność, trwanie w celibacie jest dla nich sprzeczne z naturą. W konsekwencji oznacza to także odrzucenie powiązania pewnych przywilejów nadawanych rodzinie z pewnymi zobowiązaniami, jakie przyjmuje ona na siebie. Tradycyjna doktryna prawna uznawała od wieków, że małżeństwu przypisane są pewne prawa ze względu na obowiązki, które stają przed małżonkami, czyli wzajemna wierność, poczęcie, urodzenie i wychowanie dzieci. Małżeństwo cieszyło się więc pewnymi przywilejami, ponieważ było idealnym środowiskiem wychowawczym dla dzieci, a jako monogamiczny, trwający do śmierci związek mężczyzny i kobiety oferowało również poczucie stabilności i pewności zawierającym go osobom. Przywileje oferowane małżonkom przez państwo były zatem pochodną pewnych obowiązków, jakie brali na siebie małżonkowie.

Niestety obecnie, z winy ustawodawców, ta jasność jest stopniowo zamazywana. Pierwszym, i chyba najbardziej destrukcyjnym krokiem, na drodze dekonstrukcji takiego rozumienia relacji między małżeństwem a państwem było dopuszczenie rozwodów, a także przyznanie kolejnym małżeństwom dokładnie takich samych praw jak pierwszym. W istocie oznacza to bowiem, że przywileje małżeńskie po prostu się nam należą, a nie wiążą się z żadnymi obowiązkami czy zadaniami. Przy takim myśleniu - trudno dziwić się konkubentom homo czy heteroseksualnym domagającym się takich samych praw, jakie mają małżeństwa. Jeśli małżeństwo i konkubinat różnią się od siebie nie tyle brakiem lub istnieniem możliwości rozwiązania (a zatem istotą), a jedynie ilością papierków, które trzeba wypełnić przed jego zawarciem i przed unieważnieniem, jeśli małżeństwo nie jest zawierane na tak długo, "dopóki śmierć nas nie rozdzieli" - to nie ma powodów, by odmawiać osobom żyjącym w konkubinatach podobnych praw, jakie mają małżonkowie. W istocie bowiem - wprowadzając możliwość rozwodu - powodujemy, że małżeństwo staje się tylko pewną, bardziej sformalizowaną, formą konkubinatu.

Co więcej, w okresie, kiedy w powszechnej opinii posiadanie dzieci przestało być uważane za obowiązek małżonków (a ich brak za największe nieszczęście), a celem małżeństwa stało się wyłącznie wygodniejsze życie - trudno dostrzec jakieś zasadnicze różnice między parami dwu a jednopłciowymi. Ani jedne, ani drugie nie dążą bowiem do posiadania dzieci czy do ich wychowania.

Nie jest to jednak argument za legalizacją czegokolwiek. Przeciwnie - myślący człowiek dojdzie raczej do wniosku, że istnieje konieczność powrotu do tradycyjnych, europejskich, inspirowanych chrześcijaństwem zasad prawnych, które zakazywały rozwodów lub przynajmniej do przekonania, że osoby żyjące w kolejnych związkach po rozwodzie, powinny być pozbawione przynajmniej części przywilejów, które państwo im przyznało ze względu na obowiązki, którym nie sprostali.

Odpowiedzią na wszystkie propozycje równania praw konkubinatów i małżeństw musi więc stać się nie tyle ofensywa propagandowa, ile jasna afirmacja potrzeby absolutnej wierności w małżeństwie i płodności w rodzinie. Ma ona znaczenie nie tylko ze względu na dobro dzieci i dorosłych, ale przede wszystkim dlatego, że związek małżonków jest rzeczywistością obiektywną, postrzeganą jako wzajemny dar, który Bóg uczynił możliwym i potwierdził. Dlatego najgłębszym uzasadnieniem nakazu wiernej miłości jest właśnie to, co stanowi podstawę Bożego przymierza z człowiekiem: Bóg jest wierny! (Jan Paweł II, Wymiar nadprzyrodzony związku małżeńskiego, 30 stycznia 2003 - Do członków Trybunału Roty Rzymskiej).

Krzyż wpisany w człowieczeństwo

Akceptacja homoseksualizmu (tak jak wcześniej przyjęcie rozwodów) oznacza wreszcie także wykreślenie z życia ludzkiego krzyża oraz pełną akceptację, by nie powiedzieć: radosną afirmację, ludzkich grzechów. Ludzkie braki, niedociągnięcia, grzechy czy ograniczenia zostają - przez zwolenników liberalnych światopoglądów - uznane za inność, z którą nie należy walczyć, ale którą należy przyjąć jako wartość. Dotyczy to nie tylko homoseksualistów, ale także małżonków. Nikt lub niemal nikt nie nawołuje ich już do wzajemnej, trudnej i bolesnej nieraz wierności. Nikt lub niemal nikt nie tłumaczy, że dochowanie wierności, zachowanie jedności może być trudne, ale jest wartością. W miejsce tego podkreśla się znaczenie nowych przeżyć, doświadczeń, czy możliwość "nowego początku".

Wierność, choćby za cenę krzyża, za cenę wielkiego cierpienia, nie ma już znaczenia. Przeciwnie staje się oznaką głupoty. Za głupców uznaje się homoseksualistów, którzy w imię wierności Bożej antropologii decydują się na wstrzemięźliwość czy próbują zmienić swoją orientację. Za głupców uważa się żony trwające przy mężach alkoholikach czy mężczyzn, którzy ze względu na rodzinę nie realizują swoich marzeń. Nigdy nie zapomnę, jak grupa moich znajomych, pracujących w katolickiej firmie, przekonywała mnie, że chłopak, który porzucił żonę i trzymiesięczną córeczkę, nie zrobił nic złego. - Po co trwać w związku, w którym oboje się kłócą? Po co być z kobietą, której się już nie kocha, skoro pojawiła się nowa miłość? - pytali mnie wówczas ludzie. - Dla dziecka - odpowiadałem, ale gdzieś wewnątrz czułem, że odpowiedź jest o wiele głębsza. Nawet gdyby tego dziecka nie było - należało trwać w tym związku. Bo celem małżeństwa nie jest przyjemność, ale wierność Bogu i człowiekowi.

Tylko powrót do krzyża i zrozumienie jego wartości może powstrzymać lawinę zmian, której nikt nie będzie mógł już zatrzymać. Tylko powrót do krzyża, do rozumienia znaczenia jego wartości w życiu jednostki może sprawić, że normalnością nie stanie się porzucanie dzieci przez rodziców. Przesada? Ostatnio czytałem reportaż: nauczycielska rodzina adoptowała chłopca. Za pół roku oddała go z powrotem. Powód - nie spełniał oczekiwań, a oni nie chcieli się męczyć dzieckiem, które im nie odpowiadało. Wyrzekli się go, nie poszli za Chrystusem. A w ten sposób - i to na szczęście nadal dla większości jest oczywiste - nie tylko wyrzekli się krzyża, ale również zatracili część człowieczeństwa, które bez krzyża nie istnieje.

Tomasz P. Terlikowski

góra strony

powrót